Μεμονωμένα ή συνδυασμένα βότανα (ρίζες-βλαστοί-φύλλα-άνθη αυτών) σε κατάλληλες δοσολογίες και προετοιμασμένα με μεθόδους βρασμού ή βαμμάτων ή κονιορτοποίησης, ήταν ανέκαθεν και συνεχίζουν να αποτελούν τον κύριο φυσικό τρόπο με τον οποίο ανακάμπτει ο ανθρώπινος οργανισμός.
Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, τα βότανα και οι συνδυασμοί τους αποτελούν τον πιο διαχρονικό τρόπο για να ανακουφίζεται και να ανακάμπτει ο άνθρωπος μέσα από τις δυνάμεις της φύσης. Ξεκίνησε και εξελίχθηκε τόσο από τις άμεσες εμπειρίες του ανθρώπου όσο και από την παρατήρηση των ζώων ως προς τις ενστικτώδεις επιλογές τους σε φυτά και βότανα. Επιπλέον η παρατήρηση των συνθηκών επιβίωσης και ανάπτυξης του φυτικού βασιλείου όπως :
- ο τόπος και το κλίμα που ευδοκιμεί
- η εποχή που βλασταίνει, αναπτύσσεται, ανθοφορεί
- ο ρυθμός και ο τρόπος ανάπτυξης
- η συμβίωση και ο ανταγωνισμός με άλλα είδη
- τα χρώματα, τα αρώματα, οι γεύσεις που φέρουν
έδωσε επιπλέον πληροφορίες για τις ευεργετικές τους ιδιότητες.
Πέραν από την χημική σύσταση και τα ενεργά συστατικά κάθε βοτάνου – τα οποία δεν ήταν γνωστά στην αρχαιότητα – όπως έχουν μελετηθεί ότι επιδρούν στην ανθρώπινη χημεία, αυτό που χαρακτηρίζει περισσότερο την χρήση και τους συνδυασμούς τους κατά την Κινέζικη Πρακτική Φροντίδας του ανθρώπου είναι η ενεργειακή τους φύση. Αυτή προσδιορίζεται από:
- την γεύση
- την θερμική φύση
- την υγρή/ξηρή φύση
- την κίνηση που κάνουν/προκαλούν μέσα στο σώμα
Κάθε φυτό, κάθε βότανο αποτελείται από ενέργεια… αλλιώς δεν θα ζούσε! Τα ενεργειακά του χαρακτηριστικά αλληλεπιδρούν με τα ενεργειακά χαρακτηριστικά μας αφού και εμείς είμαστε ενέργεια (αλλιώς δεν θα ζούσαμε!). Την ενέργεια των φυτών μπορούμε να την αντιληφθούμε όταν δοκιμάσουμε έναν καρπό (πχ φρούτο) κατευθείαν κομμένο από το δένδρο του και έναν του ίδιου δένδρου κομμένο και αποθηκευμένο για καιρό. Η γεύση, οι χυμοί, το χρώμα και η πληρότητα που νοιώθουμε στην μία και την άλλη περίπτωση έχουν σημαντική διαφορά. Αυτό μας δείχνει πως ο καρπός μεταλλάσσεται ενεργειακά – κάποιοι θα έλεγαν χημικά. Ωστόσο, οι χημικές αλλοιώσεις είναι το αποτέλεσμα των ενεργειακών μετασχηματισμών που γίνονται αλλά όχι η αιτία.
Με βάση τα παραπάνω, τα βότανα διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες όπως για παράδειγμα βότανα
- Τονωτικά (τονώνουν, θρέφουν)
- Κινητικά (κινούν τις στασιμότητες, την υγρασία, το αίμα κλπ)
- Θερμαντικά
- Κατασταλτικά ή απομάκρυνσης της υπερβολής κλπ
Επειδή τα βότανα, ιδιαίτερα όταν ετοιμάζονται σε στοχευμένους συνδυασμούς, δρουν μέσα από την διατροφική μας οδό – μπαίνουν μέσα στο σώμα – είναι σημαντικό να επιλέγονται με πολλή προσοχή και με παρακολούθηση των δράσεών τους, αφού εντοπιστεί η ρίζα του προβλήματος, με βάση τα ενεργειακά χαρακτηριστικά τόσο της κατάστασης όσο και του ίδιου του ατόμου. Η δράση τους είναι από μέσα προς τα έξω σε αντίθεση με ενεργειακές μεθόδους όπως ο βελονισμός και η moxa που η δράση τους είναι από έξω προς τα μέσα.
Με την ευρύτερη έννοια, οτιδήποτε τρώγεται ή πίνεται θεωρείται βότανο, από το πιο κοινό αλάτι της κουζίνας μας μέχρι το πιο σπάνιο είδος φυτού-καρπού-χυμού στον κόσμο. Υπό αυτό το πρίσμα η διατροφή μας αποτελεί την «πρώτη» και σημαντικότερη φροντίδα που λαμβάνουμε καθημερινά, γι’ αυτό χρειάζεται η συνειδητή επιλογή του πώς τρεφόμαστε αφού οι τροφές μας πέραν των συστατικών που έχουν, επιδρούν ενεργειακά στο σώμα, τον νου, το πνεύμα μας. Οποιοδήποτε άλλο στοχευμένο βότανο δρα υποστηρικτικά, βοηθώντας τον οργανισμό να επαναφέρει την ισορροπία του.
Είναι μεγάλη η ποικιλία των βοτάνων που χρησιμοποιούνται. Πολλά από αυτά υπάρχουν στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη αλλά τα περισσότερα προέρχονται από την Κίνα και άλλες ανατολικές χώρες. Κάποια από αυτά είναι επεξεργασμένα με φυσικό μόνο τρόπο (διότι αλλάζουν οι ιδιότητές τους σε σχέση με τα ανεπεξέργαστα) και άλλα είναι απλώς αποξηραμένα. Συνήθως, για τη φροντίδα του οργανισμού προτείνονται εξατομικευμένοι συνδυασμοί βοτάνων, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ανθρώπου, και σε λιγότερες περιπτώσεις χρησιμοποιείται μόνο ένα βότανο.
Επειδή τα βότανα λειτουργούν εσωτερικά στον οργανισμό, φέρνουν την ευεξία εκ των έσω. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται σωστή εκτίμηση της κατάστασης, ώστε να προταθεί το κατάλληλο βοτανικό μείγμα. Όταν τηρείται αυτή η προϋπόθεση, αποτελούν μια ασφαλή επιλογή.
Τα περισσότερα βοτανά μπορούν να ληφθούν μόνο ως αφέψημα χωρίς αξιολόγηση του προβλήματος και συνταγή από εξειδικευμένο πρακτικό. Ωστόσο δεν ενδείκνυται. Εάν είναι ακατάλληλα, τότε οι παρενέργειες θα είναι ήπιες και ο άνθρωπος μπορεί να τα διακόψει. Οι συνταγές όμως, που αποτελούν συνδυασμό βοτάνων και λαμβάνονται με κατάλληλη προετοιμασία (π.χ. βρασμό, βάμμα, κάψουλες κλπ), δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς εντοπισμό και αξιολόγηση της αιτίας διότι μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές παρενέργειες και βλάβες στην υγεία.





